|
Bodhisattva botoan bi alderdi nabarmendu behar dira. Lehenengoa desioa da (motibazioa), asmoa edo bodhisattva baten helburua. Bigarren alderdia, asmo edo motibazio horren gauzatzea da. Desioa burutzeak gauzatzea esan nahi du, edo asmoa ekintzetan jartzea. Bodhisattva botoa Babes botoaren ondoren hartu behar da.
Lehen-lehenik desioa edo helburuaren alderdia agertuko da. Horrek esan nahi du gure gogoa helburu batera zuzenduko dugula, jomuga batera. Zer esan nahi du horrek? Ba gure gogoak zuzenduko ditugula espazioan bizi diren izaki guztiengana, mundu eta planeta guztietako izate forma guzti-guztietara. Zein da izaki bizidun baten ezaugarria? Gogoa izatea. Haren bizimodua sufrimenduz beteta dago, gogoa erabat errotuta baitago oinarrizko ezjakintasunean. Oinarrizko ezjakintasunak markatutako gogoak emozio asaldatzaileak baino ez ditu sortzen. Eragin hauek izanik, nahi eta nahi ez, gure ekintzekin karma handitzen da. Hazi karmikoak heltzen direnean, sufrimendua eragiten dute. Hain zuzen, sufrimendu horrek eragiten eta sortzen ditu izate modu desberdinak. Prozesu hori bizialdiz bizialdi gertatzen da, eta izate-zikloa osatzen du. Izaki guztiengatik arduratzen bagara, haien bizimoduaz eta sufrimenduaz, bene-benetako errukitasuna garatuko dugu.
Izaki guztiek bizi duten sufrimendua aintzat hartuta, jarrera bat jorratu beharra daukagu. Gogo-jarrera hori barru-barruko desio bat da eta zintzo jorratu behar dugu. Desio hori da, hain zuzen, izaki guztiak erabat eta betiko sufrimendutik libre egotea. Izaki guztien sufrimenduari aurre eginez, gu geu ere bodhicitta izeneko gogo-egoera garatzera animatzen gara. Desio hau ulertzeko, hau da, izakiak sufrimendutik askatzeko behin betiko, norberak ere bere burua landu behar du eta bere sufrimendu eta nahastetik askatu behar du. Ondoren, erdietsiko dugu besteei laguntzeko eta askatzeko behar dugun benetako ahalmena. Ahalmen hori da iratzartze osoa eta perfektua; budatasun egoera. Benetako ahalmena da modu erabat bat-batekoan besteen onura bilatzeko. Gogo argiegin hori erdiesteko, bene-benetan sortu behar izan dugu gugan horren kausa.
Bodhicitta egoera iristea, edo argitasunaren helburua, horixe da iratzartzearen kausa. Helburu horren garatzeak hazi bat sortzen du gogoan, eta heldutakoan argitasuna lortzen da. Gure konpromisoa gauzatzeko egiten dugu Bodhisattva Botoa. Botoa hartutakoan, jokabide hori gure gogoan gauzatzen jarraituko dugu, eta espiritualki burutzen. Bizialdiz bizialdi, gero eta gehiago areagotuko dugu besteen onura bilatzeko ahalmena. Azkenik, azken fruitua zein den ulertuko dugu, alegia, iratzartze oso eta perfektua, hau da, budatasun egoera. Orduan, bat-batean, izaki guztien onurarako ariko gara. Kontzeptualki bide luzea dirudi, baina bat-batean geratzen da, inolako oztoporik gabe. Zeruan eguzkiak argi egin eta guztia argitzen duen bezala, Budaren jarduerak, berez, besteen onura ekarriko du. Horri esaten zaio iratzartzearen fruitua; eta iratzartze oso eta perfektu hori bodhicitta garatuz erdiesten da. Beraz, honakoak dira bi ikuspuntuak, bi erreferentzi puntuak argitasunaren bidean: fruitua bera, eta fruitua sortzen duen hazia edo kausa. Kausa horrengatik garatzen da bodhicitta, hau da, argitasunera iristeko jokabidea, eta horrek, Bodhisattva Botoaren forma hartzen du.
Lau izaki mota Iratzartzearen fruitua aipatu dugu. Garrantzitsua da oso ulertzea zein fruituz ari garen eta zer esan nahi duen iratzarrita egoteak. Buda batek gaitasuna du, bat-batean eta mugarik gabe, besteen onura erdiesteko. Ulertu beharra daukagu zer esan nahi duen horrek. Buda batek besteen onura lortuko du bat-batean lau izaki-motari dagozkien lau jarduera-mailen bitartez. Bat-batean, buda baten ekintzak, samsaran eta sufrimenduan erabat giltzapetutako izakiei laguntzen die, askatasuna erdiesteko aukera izan dezaten. Bereziki, erreinu maila beherenekoetan harrapatutako izakiei dagokie kasu hau. Buda batek ahalmena du horiek bizitza berri batera eramateko, nolabaiteko zoriontasunean bizi daitezen. Bigarren eta hirugarren jarduera-mailak praktika espiritualaren Bidean doazen izakiei dagozkie. Izakiok honakoak dira: Arhatsak eta Pratyekabudak (Bidean daude, baina erdietsi duten errealizazio maila ez da oraindik argialdi osoari dagokiona). Kasu honetan buda baten jarduerak estimulua eta laguntza dira, izakiok erabat aska daitezen samsarik. Azter ditzagun Arhatsak. Praktikak Ibilgailu Txikia (Hinayana) burutzera eramango ditu; ba horiei ere budek berdin lagun diezaiekete argialdi osoa erdiesten. Gogoan barne-bakea ezarri dutenak dira Arhatsak. Baketasun horretan bizi dira erabat. Barneko bake hori erdiestea bakoitzaren askatasunaren bidearen fruitu da, hori da Arhats batek erdietsitako argialdi maila. Buda baten jokaerak eragina izan dezake arhats batengan, aurrera egin dezan iratzartze osorantz, baketasun horretan geratu gabe. Buda baten jarduerak modu eraginkorrean akuila dezake arhats bat, naretasun eta baretasun egoeratik irteteko, bere samadhi edo meditaziozko liluratzetik. Budek iratzartze osoranzko bidean jarraitzeko aholku ematen diete arhatsei . Eta halaxe da berdin-berdin Pratyekabuden kasuan ere. Buda baten jarduera onuragarria da laugarren izaki mota batentzat ere. Bodhisattva Bideko maila gorenetan dauden praktikatzaileentzat, hain zuzen; hau da, zortzigarren edo bederatzigarren mailan. Bodhisattva hauei euren ahaleginetan jarraitzeko animatzen eta laguntzen die buda baten jarduerak, eta horri eusten, iratzartze osora iritsiko diren arte. Ikusten dugunez, oso zabala da buda baten jarduera iratzarria. Berdin iristen da samsaran harrapatuta dauden izakiengana, nola praktikaren Bidean dauden izakiengana, nahiz Bidean hainbat maila erdietsi duten izakiengana. Laburbilduz, jarduera hau, Bidearen maila guztietako izaki mota guztien onuragarri da. Hala, garrantzitsua da ulertzea zein den sorburuan jarduera bat-bateko eta mugagabe hori abiatzen duen kausa: besteei laguntzeko eta besteen onurarako jarduteko promesa, konpromisoa eta zina. Bodhisattva Botoak ekarriko digu emaitza bat-bateko eta mugagabe hori.
Argitzeko xede eta desio hau gauzatzeko, sei paramitak praktikatzeko konpromisoa hartu behar dugu, hau da, argialdiaren sei ezaugarriak. Honakoak dira: eskuzabaltasuna, etika, pazientzia, pertseberantzia, meditazioa, eta jakituria-bereizmena. Buda bat sei ezaugarriok berarekin ekarri dituena da, hobetzeko eta perfekzionatzeko. Ezaugarriok praktikatuta, erabateko iratzartzea burutu daiteke. Budek ezaugarriok pratikatu eta gauzatu zituzten, perfekzionatu egin zituzten, eta hala iritsi ziren argialdira. Hainbat bizialdi izan dituzte besteei laguntzeko grina errotua zutelarik, bene-benetakoa. Horren ondorioz, argialdiaren ezaugarriak loratu zituzten. Guk haien eredua jarraitu behar dugu, eta Bodhisattva Botoa hartutakoan, honakoa pentsatu behar dugu: “Iraganeko, oraingo eta etorkizuneko budek bezala, nik ere argialdiaren sei ezaugarriak praktikatzeko Bidea hartu nahi dut, sei paramitak; nik ere Bide honi jarraituko diot”.
Guk Bodhisattva botoaren hartzea eta burutzea hiru diziplina motatan bidera dezakegu. Lehenik, sufrimendua eragiten duten gure ekintzak murriztuko ditugu. Bigarrenik, guretzat zein besteentzat emaitza positibo gehiago dakartzaten ekintza gehiago egingo ditugu. Eta hirugarrenik, besteei on egiteko desioaz portatu eta jokatuko dugu. Bodhisattva Botoari eutsi eta burutuko badugu entrenatu beharra daukagu. Horretarako metodoak argi asko azalduta daude Gampoda-ren “Askapenaren bitxi apaingarria” obran. Metodo horietan entrenatzen bagara bete-betean, bertuteak eta positibo den oro gauzatzeko oinarri sendoa eraikiko dugu. Gauzatze hori automatikoa da Botoa hautsirik ez badago. Lo gaudenean eta gogoa erne ez dagoenean ere, onura positibo horiek garatzen jarraitzen dute. Horregatik esaten da, Bodhisattva Botoa lur-sail emankor baten parekoa dela, bertutearen garatzeko.
|
